همه ما با ISO 9001 برای “انجام درست کارها” آشنا هستیم. اما استاندارد ISO 56001:2024 برای “انجام کارهای درست و جدید” طراحی شده است. این استاندارد، یک سیستم مدیریت برای نوآوری سیستماتیک ارائه می‌دهد.

اما دقیقاً چه چیز جدیدی آورده؟ این پست به بررسی ریزالزامات کلیدی ISO 56001 می‌پردازد و نشان می‌دهد چرا نوآوری نیاز به یک فریمورک مستقل دارد.

1. قصد نوآوری -بند 4.3.1
   سازمان ملزم است یک “قصد نوآوری” (Innovation Intent) تعریف کند که آرمان‌هایش برای خلق ارزش در حوزه‌های فرصت را بیان می‌کند.
   این فراتر از “خط مشی کیفیت” است. این بند، سازمان را وادار می‌کند به طور مشخص و مستند توضیح دهد که “نوآوری می‌خواهد به کجا برسد؟” این سنگ بنای تمام سیستم است.
2. تمرکز رهبری بر مدیریت تغییر – بند 5.1.3
   رهبری ارشد باید نیاز به تغییر و سازگاری را برای موفقیت در نوآوری تعیین کند، آگاهی ایجاد کند و اطمینان حاصل دهد که افراد برای تغییر درگیر و آماده هستند.
   ISO 56001 به صراحت رهبران را مسئول آماده‌سازی فعالانه سازمان برای تغییر به عنوان یک نتیجه اجتناب‌ناپذیر نوآوری می‌کند.
3. فرهنگ نوآوری – بند 5.4
   رهبری ارشد باید فرهنگ سازمانی مورد نیاز برای پشتیبانی از نوآوری را تعیین و ترویج کند و ویژگی‌های مشخصی از جمله روحیه خطرپذیری، همکاری، توانایی کار با ابهام و تعادل بین خلاقیت و اجرای مؤثر را در نظر بگیرد.
   این یک الزام کیفی عمیق و بی‌سابقه است. این بند مستقیماً به نرم‌افزار سازمان (فرهنگ) می‌پردازد.
4. سبد نوآوری -بند 6.4
   سازمان ملزم به ایجاد و نگهداری یک یا چند “سبد نوآوری(Innovation Portfolio) ” است که شامل معیارهای تعریف‌شده برای ارزیابی، بهبود و اولویت‌بندی است.
   این یکی از متمایزکننده‌ترین الزامات است. سازمان باید پرتفلیویی از Initiativesهای نوآوری داشته باشد که به طور استراتژیک مدیریت می‌شود و معیارهایی مانند توازن ریسک-بازده، افق‌های زمانی مختلف و انواع نوآوری را در نظر می‌گیرد.
5. ساختارهای سازمانی جداگانه برای نوآوری – بند 6.5
   سازمان باید ساختارهای سازمانی را ایجاد کند که سازگارپذیر باشند و نیاز به ساختارهای جداگانه مختص فعالیت‌های نوآوری را در نظر بگیرند.
   این استاندارد به طور رسمی تأیید می‌کند که نوآوری ممکن است به فضای حفاظت‌شده (مانند لابراتوارها، شتاب‌دهنده‌ها) نیاز داشته باشد تا از باروکراسی عملیات جاری در امان بماند.
6. مدیریت صریح دانش و مالکیت فکری – بندهای 7.1.6 و 7.1.7
   سازمان باید رویکردی برای مدیریت دانش (شامل دانش تلویحی و صریح) و رویکردی برای مدیریت مالکیت فکری (مانند رصد، حفاظت و تعیین مالکیت) ایجاد کند.
   اگرچه ISO 9001 به دانش اشاره می‌کند، اما ISO 56001 آن را به یک الزام عملیاتی قوی با تمرکز ویژه بر استفاده از دانش حاصل از “شکست‌ها” و همچنین حفاظت از دارایی‌های فکری به عنوان یک جزء حیاتی تبدیل می‌کند.
7. فرآیندهای نوآوری غیرخطی و تکرارشونده – بند 8.3
   سازمان باید فرآیندهای نوآوری را ایجاد کند که انعطاف‌پذیر و قابل تطبیق با هر عمل باشند و شامل نقاط تصمیم‌گیری برای توقف یا تکرار باشند.
   ISO 56001 ذات “تکرارپذیری” و “عدم قطعیت” در نوآوری را می‌پذیرد و برای مدیریت آن چارچوب می‌دهد.