معرفی استاندارد 5S


یکی از روش های مشخص کردن رویکرد سازمان نسبت به کارش ارزیابی قابلیت محل کار سازمان و استاندارد مدیریتی بصری است. مهمترین هدف 5s پیشگیری از اتلاف است. این نظام نخستین بار توسط ژاپنی ها به اجرا درآمد و متشکل از 5 گام می باشد که بر اساس حروف ابتدای پنج واژه ژاپنی انتخاب شده است.


پنج گام 5S عبارتند از:


سواکردن، (separation seiri) :

سازماندهی عبارتند ازنظم دادن به کلیه اجزای یک سازمان جهت نیل به اهداف. از دیدگاه « پنج اس » ساماندهی به معنای تشخیص ضرور از غیرضرور، اتخاذ تصمیمات قاطع و اعمال مدیریت اولویتها برای رهایی از غیرضروریها است. در دیدگاه « پنج اس » ، ساماندهی امری دشوارتر از قراردادن اشیاء در گوشه‌ای می‌باشد و هدف ایجاد نظمی مطلوب و مناسب است. به منظور موفقیت در ساماندهی می‌بایستی به اولویت بندی پرداخت. به طور خلاصه این S به معنی جدا کردن آنچه ضروری است از غیر ضروری ها می‌باشد. نمونه هایی از اجزای این S را می توان بصورت زیر فهرست نمود:

-  تفکیک اشیاء ضروری از غیر ضروی ( مشخص کردن ملزومات اداری که در اطراف شما وجود دارد و طبقه بندی آنها با توجه به اولویت استفاده از آن ، تفکیک فرمهای از رده خارج و فرمهای در گردش).

- اشیایی را که استفاده نمی کنیم دور بریزیم ( دور ریختن برگهای زائد).



سازماندهی، sort) seiton) :
 
در دیدگاه 5S ،  نظم و ترتیب عبارت است قرار دادن اشیاء در مکانهای مناسب و مرتب به نحوی که بتوان از آنها به بهترین وجه استفاده کرد. نظم و ترتیب راهی برای یافتن و بکار بردن اشیای مورد نیاز ، بدون انجام جستجوهای بیهوده است.


سپید کردن، shining) Seiso) :

در دیدگاه 5S پاکیزه سازی عبارت است از دور ریختن زوائد و پاکیزه کردن اشیاء از آلودگیها و مواد خارجی. به عبارت دیگر پاکیزه سازی نوعی بازرسی است. بازبینی و پاکیزگی محیط کار برای حذف آلودگی مورد تأکید در این بخش از نظام «پنج اس»قرار دارد.


استاندارد سازی،standardization ) Seikitsu) :

در دیدگاه 5S ، استانداردسازی عبارت است از کنترل و اصلاح دائمی سازماندهی ، نظم ، ترتیب و پاکیزگی. تاکید اصلی در استانداردسازی متوجه مدیریت است که با استفاده از چک لیستهای مناسب و استاندارد کردن مقررات با استفاده از نوآوری و خلاقیت، محیط کار را به نحوی استاندارد و کنترل نماید که همواره همه عوامل با سرعت و دقت لازم مورد استفاده قرار گیرند.


ساختن شخصیت، sustain) Shitsuke) :

در دیدگاه 5S ، انضباط عبارت است از آموزش عادات و توانایی هایی جهت انجام یک وظیفه خاص. نکته اصلی در اینجا ایجاد عادات درست به جای عادات نادرست است. این کار را باید از طریق آموزش شیوه های درست انجام کار به افراد و تمرین دادن آنان در این زمینه آغاز نمود. همچنین این تمرینها از طریق وضع مقررات و پیروی جدی از آنها تحقق می پذیرد. به عبارت دیگر انضباط فرآیند تکرار و تمرین انجام یک کار است.